Wat is rechts-libertarisme?

Rechts-libertarisme, ook bekend als libertarisch kapitalisme of rechts libertarisme, is een politieke filosofie die kapitalistische eigendomsrechten ondersteunt. Het verdedigt de marktverdeling van natuurlijke hulpbronnen en privé-eigendom. In tegenstelling tot socialistisch-libertarisme steunt rechts-libertarisme het vrije marktkapitalisme. 

Het rechts-libertarische politieke denken wordt gekenmerkt door de strikte prioriteit die aan vrijheid wordt gegeven, met de noodzaak om het domein van individuele vrijheid te maximaliseren en de reikwijdte van openbaar gezag te minimaliseren.  De recht-libertariërs zien de staat als de belangrijkste bedreiging van vrijheid. Dit anti-statisme verschilt van anarchistische doctrines in die zin dat het gebaseerd is op een compromisloos individualisme. De rechts-libertarische filosofie is ook geworteld in de ideeën van individuele rechten en laissez-faire-economie. De rechts-libertarische theorie van individuele rechten volgt over het algemeen de arbeidstheorie van eigendom,waarbij de nadruk wordt gelegd op zelfeigendom en dat mensen een absoluut recht hebben op het eigendom dat hun arbeid produceert. Economisch maken rechts-libertariërs geen onderscheid tussen kapitalisme en vrije markten en beschouwen elke poging om het marktproces te dicteren als contraproductief.

Rechts-libertarisme ontwikkelde zich in het midden van de 20e eeuw in de Verenigde Staten uit de werken van Europese liberale schrijvers zoals John Locke, Friedrich Hayek en Ludwig von Mises. Het wordt algemeen aangeduid als een voortzetting of radicalisering van het klassieke liberalisme. De belangrijkste van deze vroeg-rechts-libertarische filosofen waren moderne Amerikaanse libertariërs zoals Robert Nozick en Murray Rothbard.

Rechts-libertariërs onderscheiden zich van de dominante libertarische traditie door hun relatie tot eigendom en kapitaal. Terwijl zowel libertarisme als rechts-libertarisme de algemene antipathie tegen macht door overheidsgezag delen, accepteert deze laatste de macht die wordt uitgeoefend door middel van het vrijemarktkapitalisme. Historisch gezien steunden libertariërs zoals Herbert Spencer en Max Stirner de bescherming van de vrijheid van een individu tegen regerings- en privé-eigendom. Dit terwijl ze de aantasting van de persoonlijke vrijheden door de overheid veroordelen, steunen rechts-libertariërs vrijheden op basis van overeenkomsten met particulieren. Dit contractrecht diept het begrip vrijheid verder uit; de overeenkomst kan dus perfect legitiem vrijheden uitbreiden, maar ook vrijheden beperken. Het afschaffen van openbare voorzieningen is dus een typisch thema in rechts-libertarische kringen.

Binnen de rechts-libertarische filosofie is het minarchisme is centraal begrip. Het omvat een “nachtwakerstaat”, een model waarin de staat kerntaken heeft zoals justitie, defensie en politie. Ook moet een minarchische overheid haar burgers beschermen tegen agressie, contractbreuk, fraude en diefstal door de handhaving van eigendomswetten.